انگليسى سعى ننمود ، زياده از اين ، امير فرارى را به انواع تحقير مواجه ساخت . تاريخ‌نگاران به سببهاى گوناگون روى خوش نشان ندادن امير نصر الله به امير افغانستان اشاره‌ها كرده‌اند . مؤلفان افغانستانى ، سبب را در جهالت ، كوتاه انديشى و سبكبارى حاكمان منغيتى بخارا ديده‌اند « 1 » . و اما نويسندهء كتاب موردنظر ما ، عامل رفتار ناشايسته را در جاى ديگر ديده است . به گفتهء اين مؤلف ، سبب اصلى سردى برخورد امير نصر الله با امير دوست محمد ، رفتارهاى كوتاه انديشانهء پيشين وى بود . امير نصر الله نمىتوانست اقدامهاى دشمنانهء امير دوست محمد در حق بخارا را از ياد ببرد ( برگ 43 « الف » ) . در نتيجهء مقايسهء اخبار ظفرنامهء خسروى با منابع ديگر ، مجموع سببها را مىتوان پيش نظر آورد كه موجب پذيرايى شايسته نيافتن امير فرارى شده‌اند . در همين رابطه ، مىخواهم اشاره‌اى به خبرى انجام شود كه با منابع ديگر اختلاف دارد . اين در مورد تعداد همراهان امير دوست محمد مىباشد كه هنگام فرار او از كابل و عزيمتش به بخارا وى را همراهى كرده‌اند . تاريخ‌نگاران افغانستانى اين تعداد را تا سه هزار تن به قلم داده‌اند « 2 » و اما پژوهشگران انگليسى تعداد همراهان را اندك ذكر كرده‌اند « 3 » . دانستن دقيقتر اين تعداد چند موضوع را بازگو خواهد كرد ، چنانچه : اقشار گوناگون جامعه چه اندازه از وى جانبدارى مىكردند ؟ وى نزد پشتون‌ها چه اعتبارى

--> ( 1 ) . فيض محمد كاتب . سراج التواريخ . - كابل ، 1331 ، ص 157 ؛ Ristiya S . K . Afganistan v 19 veke . Per . s pers . - M . : IVL , 1958 , s . 160 - 161 . ( 2 ) . غلام كوهستانى گفته كه دوست محمد خان را سه هزار نفر همراهى مىكردند ( غلام كوهستانى . جنگ‌نامه . - كابل ، 1336 ، ص 68 - 67 ) ؛ كاتب اين تعداد را دو هزار دانسته است ( فيض محمد كاتب ، همان ، ص 152 ) . و اما تاريخ‌نگار خوقندى محمد حكيم خان ، رقم يك هزار را ذكر كرده است ( محمد حكيم خان ، همان ، ص 297 ) . ( 3 ) . دكتر بابا خواجه‌يف ، ظاهرا در زمينهء اخبار منابع انگليسى ، نوشته كه « دوست محمد خان را 350 نفر از جانبدارانش همراهى مىكردند » ( Babaxadzaev M . A . Barba Afganistana za nezavisimast ( 1838 - 1842 ) . - M . , 1960 , s . 54 ) .